Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээ

Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжийн тоо, 2016 оны байдлаар

Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарын эрхэм зорилго: Хүн амд эрүүл, зөв зохистой, аюулгүй хоол, ундаа, соёлтой үйлчилгээг хүргэх замаар Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн тогтвортой хөгжилд хувь нэмэр оруулах.

Салбарын стратеги зорилт: Олон улсын жишигт нийцсэн эрүүл, аюулгүй хүнсний сүлжээг бүрдүүлэх, дэвшилтэт техник, технологид тулгуурлан хэрэглэгчийн эрэлт, хэрэгцээг хангахуйц үйлчилгээ үзүүлэх, үндэсний уламжлалт хоол, ундааг брэнд болгон дэлхийд сурталчлах замаар салбарын хөгжлийг дэмжих.

Хууль эрхзүйн орчин:

  • Хүнсний тухай хууль, 
  • Хүнсний бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлын тухай хууль 
  • “Хоолны газрын ангилал, зэрэглэл Ерөнхий шаардлага” MNS 4946:2005 стандарт 
  • MNS CAC RCP 39-2009: Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд мөрдөх эрүүл ахуйн дадал
  • MNS 6192-2010: Явуулын үйлчилгээтэй түргэн хоолны цэг. Техникийн ерөнхий шаардлага
  • MNS CAC RCP 39-2011: Нийтээр нь үйлчлэх хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд мөрдөх эрүүл эрүүл ахуйн дадал
  • MNS CAC RCP 43-2011: Гадна талбайд хоол хүнс бэлтгэх, борлуулах эрүүл ахуйн дадлын дүрэм
  • “Хоолны жор технологи” /ХБЯ-ны сайдын 1985 оны 314 тоот тушаалаар шинэчлэгдэн батлагдсан.
  • Монгол Улсын Засгийн газрын 2016-2020 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөр
  • Төрөөс хүнс, хөдөө аж ахуйн талаар баримтлах бодлого” /2015-2025 он/ 
    • 4.1.14. Хоолны шим тэжээллэг чанар, түүнд тавих хяналтын сайжруулах, нийтийн хоолны үйлдвэрлэлд зэрэглэл тогтоох,
    • 4.1.15. Нийтээр нь үйлчлэх хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний чанар, шим тэжээлийн агууламжийг дээшлүүлэх, нэгдсэн жор, технологийг боловсруулах, мөрдүүлэх, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл хийх, дотоод хяналтыг сайжруулах,
    • 4.1.16. Нийтээр нь үйлчлэх хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд түүхий эд бэлтгэн нийлүүлэлт, хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүний үндэсний үйлдвэрлэлийг дэмжсэн хүнсний хангамжийн ложистикийг бий болгох,  зохион байгуулалтын дэмжлэг үзүүлэх,
  • Давсны хэрэглээг бууруулах үндэсний стратеги /2015-2025 он/. Давс багатай хоол, хүнсний импорт, үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээ, хэрэглээг дэмжснээр хүн амын давсны хоногийн хэрэглээг 2025 он гэхэд 2011 оны түвшнээс  30 хувиар бууруулах зорилготой. 
  • Хүн амын хоол тэжээлийн үндэсний хөтөлбөр /2015-2030 он/. Хоол тэжээлийн талаарх хүн амын эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх замаар иргэдийг эрүүл, аюулгүй хүнсээр хангаж, хоол тэжээлээс хамааралтай өвчин, эмгэгийг бууруулах зорилготой.

Эдийн засаг /бизнесийн чиглэлийн/: Нийтийн хоолны салбарын орлого 2016 оны эхний 9 сард 176.7 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх оны мөн үеэс 19.4 (12.3%) тэрбум төгрөгөөр өссөн буюу дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 1%-ийг хангаж байна. 2016 оны эхний 9 сарын байдлаар рестораны орлого өмнөх оны мөн үеэс 13.8 (16.4%) тэрбум төгрөгөөр, кафеных 6.8 (43.4%) тэрбум төгрөгөөр өссөн. 

Нэг суудалд ногдох дундаж орлого 2016 оны эхний 9 сард 4.3 сая төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеэс 461.6 (11.9%) мянган төгрөгөөр өссөн буюу 2014 оны 9-р сард 2,9 сая, 2015 оны 9-р сард 3,3 сая төгрөгт хүрч байнга өссөн үзүүлэлттэй байна. Нийтийн хоолны салбарын нийт үйлдвэрлэл 2010 онд 71.9 тэрбум төгрөг байсан бол 2016 оны 9-р сарын байдлаар 176.7 тэрбум төгрөгт хүрч 2,45 дахин их өсчээ.

Салбарт ажиллагсдын тоо 2012 онд 9820 байсан бол 2016 оны 11-р сарын байдлаар 17900 гаруй ажилтан, ажилчид ажиллаж,  сүүлийн 5 жилд ойролцоогоор 2 дахин нэмэгдсэн байна. Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбар хурдтай хөгжин, сүүлийн 15 жилд салбарын бизнесийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжийн тоо 2 дахин нэмэгдсэн. Салбарын үйлдвэрлэлийн хэмжээ сүүлийн 3 жилд өссөн дүнтэй байна. Салбарыг хөгжүүлэх төрийн бодлого, урт болон дунд хугацааны үндсэн чиглэл тодорхойлогдсон.

Зохиогчийн эрх ©2017 Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам