Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээ

Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжийн тоо, 2016 оны байдлаар

Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарын эрхэм зорилго: Хүн амд эрүүл, зөв зохистой, аюулгүй хоол, ундаа, соёлтой үйлчилгээг хүргэх замаар Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн тогтвортой хөгжилд хувь нэмэр оруулах.

Салбарын стратеги зорилт: Олон улсын жишигт нийцсэн эрүүл, аюулгүй хүнсний сүлжээг бүрдүүлэх, дэвшилтэт техник, технологид тулгуурлан хэрэглэгчийн эрэлт, хэрэгцээг хангахуйц үйлчилгээ үзүүлэх, үндэсний уламжлалт хоол, ундааг брэнд болгон дэлхийд сурталчлах замаар салбарын хөгжлийг дэмжих.

Хууль эрхзүйн орчин:

  • Хүнсний тухай хууль, 
  • Хүнсний бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлын тухай хууль 
  • “Хоолны газрын ангилал, зэрэглэл Ерөнхий шаардлага” MNS 4946:2005 стандарт 
  • MNS CAC RCP 39-2009: Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд мөрдөх эрүүл ахуйн дадал
  • MNS 6192-2010: Явуулын үйлчилгээтэй түргэн хоолны цэг. Техникийн ерөнхий шаардлага
  • MNS CAC RCP 39-2011: Нийтээр нь үйлчлэх хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд мөрдөх эрүүл эрүүл ахуйн дадал
  • MNS CAC RCP 43-2011: Гадна талбайд хоол хүнс бэлтгэх, борлуулах эрүүл ахуйн дадлын дүрэм
  • “Хоолны жор технологи” /ХБЯ-ны сайдын 1985 оны 314 тоот тушаалаар шинэчлэгдэн батлагдсан.
  • Монгол Улсын Засгийн газрын 2016-2020 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөр
  • Төрөөс хүнс, хөдөө аж ахуйн талаар баримтлах бодлого” /2015-2025 он/ 
    • 4.1.14. Хоолны шим тэжээллэг чанар, түүнд тавих хяналтын сайжруулах, нийтийн хоолны үйлдвэрлэлд зэрэглэл тогтоох,
    • 4.1.15. Нийтээр нь үйлчлэх хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний чанар, шим тэжээлийн агууламжийг дээшлүүлэх, нэгдсэн жор, технологийг боловсруулах, мөрдүүлэх, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл хийх, дотоод хяналтыг сайжруулах,
    • 4.1.16. Нийтээр нь үйлчлэх хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд түүхий эд бэлтгэн нийлүүлэлт, хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүний үндэсний үйлдвэрлэлийг дэмжсэн хүнсний хангамжийн ложистикийг бий болгох,  зохион байгуулалтын дэмжлэг үзүүлэх,
  • Давсны хэрэглээг бууруулах үндэсний стратеги /2015-2025 он/. Давс багатай хоол, хүнсний импорт, үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээ, хэрэглээг дэмжснээр хүн амын давсны хоногийн хэрэглээг 2025 он гэхэд 2011 оны түвшнээс  30 хувиар бууруулах зорилготой. 
  • Хүн амын хоол тэжээлийн үндэсний хөтөлбөр /2015-2030 он/. Хоол тэжээлийн талаарх хүн амын эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх замаар иргэдийг эрүүл, аюулгүй хүнсээр хангаж, хоол тэжээлээс хамааралтай өвчин, эмгэгийг бууруулах зорилготой.

Салбарын эдийн засгийн өсөлт: Нийтийн хоолны салбарын орлого 2017 оны эцэст 298.8 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 67.4 (29.1%) тэрбум төгрөгөөр өссөн. Үүнд:

  • Рестораны орлого 26.0 (19.9%) тэрбум төгрөг,
  • Захиалгат хоолны хүргэлтийн үйлчилгээ 25.6 (65.2%) тэрбум төгрөг,
  • Кафены орлого 14.9 (50.1%) тэрбум төгрөгөөр өссөн нь голлон нөлөөлсөн байна.

Нитйийн хоолны салбарын орлого, зарлага / сая төгрөгөөр/ 

Салбарт 2018 онд хийхээр төлөвлөж буй үйл ажиллагаа:

1.    Хууль эрхзүйн орчинг боловсронгуй болгох чиглэлээр:
-    Хүнсний тухай хуульд хоолны газруудыг зэрэглэх, боловсон хүчний асуудалтай холбоотой заалтыг нэмэлтээр оруулан, эрхзүйн орчинг боловсронгуй болгох, хэрэгжүүлэх,
-    Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарт ЭАЗД, ҮЗД, НАССР тогтолцоо нэвтрүүлсэн олон улсын туршлага,  арга аргачлал, гарын авлага, зөвлөмжийг  судлан,  боловсруулж, батлуулах, хэвшүүлэх замаар нийтийн хоолны газруудыг зэрэглэх /баримтын судалгаа хийж дууссан/,
-    Хоолны газрын ангилал, зэрэглэл. Ерөнхий ангилал MNS 4946:2005, Катеринг үйлчилгээ, хүргэлтийн үйлчилгээ, боловсон хүчинд тавигдах шаардлага зэрэг стандартуудыг олон улсын жишигт нийцүүлэн шинэчлэн болон шинээр боловсруулан /төслийн хэлэлцүүлэг зохион байгуулан ажиллаж байгаа, төсөлтэй энд дарж үзнэ үү / батлуулах.

2.    Засгийн газрын үйл ажиллагааны төлөвлөгөө, бусад хөтөлбөрт тусгагдсан үйл ажиллагааны хүрээнд: 
-    Давсны хэрэглээг бууруулах үндэсний стратеги /2015-2025 он/-ийг хэрэгжүүлэх, “Давс багатай бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг дэмжье” арга хэмжээг Эрүүл мэндийн яам, Нийгмийн эрүүл мэндийн Үндэсний төв, Улаанбаатар хотын Захирагчийн ажлын алба, Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газар, Хүнсчдийн холбоотой хамтран 2018 оны 02-р сараас 2019 оны дуустал 2 үе шаттай хэрэгжүүлэхээр төлөвлөн,  эхний үе шатанд нийслэл хотод хүнс болон хоол үйлдвэрлэлийн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхэлж буй аж ахуйн нэгжүүдийг оролцуулан зохион байгуулж, нэр бүхий аж ахуйн нэгжүүд нэр заагдсан хоол, хүнсний нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийхээ давсны агууламжийг бууруулахаар ажиллаж байна.
Хоол, хүнсний бүтээгдэхүүнийхээ давсны агууламжийг бууруулж, үр дүнд хүрсэн аж ахуй нэгж, бүтээгдэхүүнийг “Давс багатай талх, гурилан бүтээгдэхүүн”, “Давс багатай махан бүтээгдэхүүн”, “Давс багатай нөөшилсөн ногоо”, “Давс багатай хоол”, “Давс орлуулагч, хүнсний шинэ жор технологи”, “Давс багатай хоол үйлдвэрлэгч”, “Давсны зохистой хэрэглээг дэмжигч байгууллага” гэсэн 7 номинациар шалгаруулж, шалгарсан бүтээгдэхүүн, байгууллагыг нийтэд суртчилан, алдаршуулна.

Зохиогчийн эрх ©2018 Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам