Бэлчээрийн усан хангамж

Манай улс 2017 оны байдлаар хөдөөгийн хүн ам, мал аж ахуйг усаар хангах зориулалт бүхий 43.8 мянган худагтай, үүнээс 90.0 орчим хувь нь өвөл, хавар, зун намрын бэлчээрт байрлалтай. Нийт худгийн 28.3 хувь  буюу 13.6 мянга нь инженерийн хийцтэй, 71.7 хувь буюу 30.2 мянга нь энгийн уурхайн /гар худаг/ худаг  байна.   

Бэлчээрт ашиглагдаж байгаа худгийн 70 гаруй хувь нь хүчин чадал багатай   энгийн уурхайн худаг байгаа нь нэг цэг дээрх малын бөөгнөрөл хэт их болж цэгэн цөлжилт газар сайгүй үүссэн, харин инженерийн хийцтэй худгийн хүрэлцээ харьцангуй бага байгаа зэргээс шалгаалан 60 гаруй сая мал сүргийг усаар хангах боломж өнөө хир байхгүй байна.

Улсын төсвөөс 2015-2017 онд уст цэгийн хайгуул судалгааны ажилд хөрөнгө хуваарилагдаагүй бөгөөд 2017 онд Орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгө оруулалтаар Говь-Алтай, Сүхбаатар аймагт нийт 190,0 сая төгрөгөөр 200 цэгт  уст цэгийн хайгуул судалгааны ажил хийж, 142 бэлчээрт шинээр гаргах худгийн нөөц цэгтэй болсон.  

Улсын төсөв болон гадаад орон, олон улсын байгууллагын санхүүжилтээр шинээр гаргаж байгаа инженерийн хийцтэй худгийн нийт зардлын 5 хувьтай тэнцэх хөрөнгийг ашиглагчдаас нь гаргуулж байна. Ашиглагч малчдын хариуцлагыг өндөржүүлэх зорилгоор 2017 онд Улсын төсвийн 1,9 тэрбум төгрөгийн 5 хувь болох 93,6 сая төгрөгийг оролцооны хөрөнгөд малчдаас гаргуулах ажлыг орон нутагтай хамтран зохион байгуулав. Тус хөрөнгөөр малчид өөрсдийн хувь нэмрийг оруулснаар худаг эзэмших эрхтэй болно. 

2016-2017 онд улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 149, орон нутгийн хөрөнгө оруулалтаар 427, гадаадын төсөл хөтөлбөрийн хөрөнгө оруулалтаар 62, малчдын санаачилгаар 673, нийт 1356 инженерийн хийцтэй худгийг шинээр барьж ашиглалтанд оруулснаар 2,0 сая га бэлчээр, 6,7 мянган малчин өрх, 3,7 сая мал сүргийг усаар хангах боломжийг бүрдүүлэв.

2016-2017 онд Улсын төсөв, төсөл хөтөлбөр, орон нутгийн хөрөнгөөр 18 аймаг, отрын бүс нутагт шинээр гаргасан 1356 худаг, 10 аймагт сэргээн засварласан 60 гаруй худгийг орон нутгийн өмчид бүртгэн малчдын бүлэг, нөхөрлөл, хоршоодод гэрээгээр ашиглуулж байна. 

2016-2017 онд Булган, Архангай, Булган, Хөвсгөл, Хэнтий, Говь-Алтай, Дундговь аймгуудад 78 гаруй будгийн эхийг хашиж хамгаалах ажлыг орон нутгийн байгаль хамгаалах сан болон төсөл хөтөлбөрийн хөрөнгө оруулалтаар хашиж хамгаалах ажилд малчдын оролцоотой гүйцэтгэв.   

2016-2017  онд 11 аймагт малчдын оролцоотойгоор 155 гар худгийг шинээр гаргах болон сэргээн засварлах явцад залуу малчдыг гар худаг гаргах арга ажиллагаанд сургасан. 

 

Зохиогчийн эрх ©2018 Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам