Мал эмнэлгийн эм, эмнэлгийн хэрэгслийн хангамж, хүртээмж, зохицуулалт, зохистой хэрэглээ

Улс орон бүр эмийн үйлдвэрлэл, худалдаа, хэрэглээний талаар үндэсний бодлого баримтлаж, түүнийгээ амьдралд хэрэгжүүлэхэд тодорхой ач холбогдол өгсөөр байдаг. Манай улсын хувьд, энэ талын асуудлыг чухалчилан анхаарч, дараах хууль, эрх зүйн актуудын хүрээнд эмийн зохистой хэрэглээг төлөвшүүлсээр байна. Үүнд:

Дээрх холбогдох эрх зүйн актуудад: “Монгол улсын эмийн үндэсний бодлого бол манай оронд зонхилон тохиолдож буй хүн, мал, амьтны өвчин эмгэгийг найдвартай оношилж эмчлэх, өвчин эмгэгээс сэргийлэх чадвар бүхий эмчилгээний үр нөлөө сайтай, гаж буюу сөрөг нөлөө багатай, боломжийн үр өртөгтэй, хэрэглэхэд тохиромжтой нэн чухал эм бэлдмэлээр хүн, мал эмнэлгийн байгууллага, иргэдийг тасралтгүй хангахад чиглэсэн эмийн хэрэглээ болон хангалтыг шинжлэх ухааны үндэстэй уялдуулсан цогцолбор арга хэмжээ мөн” хэмээн томъёолсон байдаг.

Малын эм, эмнэлгийн хэрэгслийн үйлдвэрлэл, импорт, худалдаа, түгээлт, хяналттай холбоотой үйл ажиллагааг төрийн зүгээс нэгдсэн зохицуулалтаар ханган ажилладаг.

Мал эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний хэрэгцээнд нийцүүлэн эмчилгээний өндөр идэвхтэй, чанартай, аюулгүй эмийг Монгол Улсын эмийн бүртгэлд бүртгэх үйл ажиллаагааг Хүнс ,Хөдөө аж ахуй, Хөнгөн үйлдвэрийн яамны дэргэдэх Малын эмийн салбар зөвлөл холбогдох хууль, эрх зүйн актуудын хүрээнд хэрэгжүүлэн ажиллаж байна. Улсын хэмжээнд 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар мал, амьтны эмийн эмчилгээнд хэрэглэгддэг 826 нэр төрлийн эм, бэлдмэл улсын бүртгэлд бүртгэлтэй байна. Өнгөрсөн 2017 онд 42 эм малын эмийн улсын бүртгэлд шинээр бүртгэгдсэн.

Бүртгэгдсэн нийт малын эмийг үйлчлэлээр ангилж үзэхэд 27,0% нь паразитын эсрэг, 13% нь тэжээл боловсруулах замын болон бодис солилцооны эмгэгийг эмчлэх, 14% нь нянгийн эсрэг, 13 % нь биобэлдмэл, үлдсэн 33 % нь бусад үйлчилгээтэй эм эзэлж байна.

Малын эмийн фармакопейн хороо нь 2017 онд 65 фармакопейн өгүүллийг баталж  Монгол улсын малын эмийн салбарт нийт 183 фармакопейн өгүүлэл батлагдаж эмийн чанар, аюулгүй байдлыг хянах лабораторийн шинжилгээнд хэрэглэгдэж байна.

Эмийн чанарыг хянахад, хяналтын чиг үүрэг бүхий байгууллага өөрийн харьяаны, эсхүл хараат бус, олон улсын ISO 17025 шаардлага хангасан, итгэмжлэгдсэн лабораториор эмийн чанарыг баталгаажуулах үйл ажиллагааг гүйцэтгэдэг.

Мал эмнэлгийн эмийн сорилт баталгаажуулалтын улсын лабораторит 2017 онд малын эм үйлдвэрлэгч, импортлогч 49 аж ахуйн нэгжтэй хамтран ажиллах гэрээ байгуулан, 187 нэрийн 682 цуврал бүтээгдэхүүний дээжинд протокол үйлдэн сорилтонд хамруулсан байна.

Малын эмийн чиглэлээр мал эмнэлгийн зориулалттай эм, эмнэлгийн хэрэгсэл үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөлтэй 9 аж ахуйн нэгж, мал эмнэлгийн зориулалттай эм, эмнэлгийн хэрэгсэл  импортлох тусгай зөвшөөрөлтэй  74 аж ахуйн нэгж, Улаанбаатар хотод 23 малын эмийн сан, аймгуудад Малын эмийн ханган нийлүүлэх сүлжээний 22 аж ахуйн нэгж, хөдөө орон нутагт хувийн мал эмнэлэг үйлчилгээний 1008 нэгжийн эмийн сангаар дамжуулан мал эмнэлгийн байгууллага, малчин, мал бүхий иргэдийг чанарын баталгаатай, өндөр идэвхитэй эмээр хангах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлж байна.

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газар, Мал эмнэлгийн эмийн сорилт баталгаажуулалтын лаборатори, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны Малын эмийн салбар зөвлөлтэй хамтран Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас батлагдсан удирдамжын хүрээнд 2017  оны 01 дүгээр сарын 19-26-ны хооронд шалгалт хийсэн. Энэ ажлын хүрээнд Нарантуул ОУХТ, Сонгинохайрхан дүүргийн Өнөр хороололд байрлах 19 аж ахуйн нэгжид MNS 6461:2014 стандартын нөхцөл шаардлагын хэрэгжилтийг шалгаж ажлын байранд мэргэжлийн хяналтын ахлах байцаагчийн дүгнэлт гаргуулав.

Мал эмнэлгийн эмийн салбарын эрх зүйн орчныг сайжруулах чиглэлээр Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг боловсруулан УИХ-д өргөн барихаар бэлтгэл ажлыг ханган ажиллаж байна.

  • Малын эмийн  улсын бүртгэлийн жагсаалтыг энд дарж үзнэ үү.
  • Малын  эм  үйлдвэрлэх үйл ажиллагаатай 11, малын эм, эмнэлгийн хэрэгсэл импортлох үйл ажиллагаатай 111 аж ахуйн нэгжүүдийн жагсаалтыг энд дарж үзнэ үү.

Малын эм, эмнэлгийн хэрэгсэл импортлох тусгай зөвшөөрөл авахад бүрдүүлэх бичиг баримт

  1. Тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл /эрхлэх үйлдвэрлэл, үйлчилгээний төрөл, хугацааг тодорхой дурдсан/
  2. Тусгай зөвшөөрөл хүсэгч нь хуулийн этгээд бол улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, иргэн бол иргэний үнэмлэхний хуулбар.
  3. Компанийн эрхлэх үйл ажиллагаа, ажлын танилцуулга. 
  4. Гадаадын байгууллагтай эм, эмнэлгийн хэрэгсэл импортлох чиглэлээр байгуулсан гэрээ, итгэмжлэл.
  5. Мал эмнэлгийн ажилтан, эмчийн анкет, мэргэжлийн сургууль төгссөн үнэмлэх, гэрчилгээний хуулбар, ажилд орсон тушаалын хуулбар.
  6. Ажлын байрны дүгнэлт /Малын эм, эмнэлгийн хэрэгсэл ханган нийлүүлэх байгууллагад тавих нийтлэг шаардлагын стандарт MNS 6461: 2014/
  7. Улсын тэмдэгтийн хураамж. Тусгай зөвшөөрөл олгох тухай шийдвэр тодорхой болсны дараа төлбөрийг тушаана.

Малын эм, эмнэлгийн хэрэгслийн үйлдвэрлэл эрхлэхэд тавих шаардлага

Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн үйлдвэрлэл эрхлэхэд дараахь үндсэн шаардлагыг хангасан байна. Үүнд:

  1. Улсын болон олон улсын стандартын шаардлага хангасан эм, эмнэлгийн хэрэгсэл үйлдвэрлэх технологитой байх.
  2. Эм, эмнэлгийн хэрэгсэл хадгалах, үйлдвэрлэл явуулах ариун цэвэр, эрүүл ахуйн шаардлага хангасан зориулалтын байр, тоног төхөөрөмжөөр хангагдсан байх.
  3. Эмийн түүхий эдийг эмийн бүртгэлд бүртгүүлсэн байх.
  4. Тухайн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл эхлэхээс өмнө эмийн түүхий эд, эмийн туслах бодисыг итгэмжлэгдсэн лабораторийн шинжилгээнд хамруулах.
  5. Үйлдвэрлэлийн дамжлагыг технологийн дагуу удирдан хөтлөх, хянах мэргэжлийн боловсон хүчнээр хангагдсан байх.
  6. Үйлдвэрлэлийн явцын болон эцсийн бүтээгдэхүүний чанарын хяналтыг зохион байгуулах, чанарын баталгааг цуврал бүрт гаргах нөхцөлийг хангасан байх.
  7. Үйлдвэрлэсэн эм, эмнэлгийн хэрэгсэл, түүний сав, баглаа боодол, шошго нь стандартын шаардлага хангасан байх.
  8. Эмийн үйлдвэр өөрийн бүтээгдэхүүний чанарыг хариуцна.
  9. Эмийн үйлдвэрт стандартын шаардлагыг хангасан тухай батламжийг эмийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага олгоно.
Зохиогчийн эрх ©2018 Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам