Исгэлтийн үйлдвэрлэл, импорт

Монгол Улсын хэмжээнд ундааны 30, савласан усны 90, шүүсний 44 үйлдвэр, давхардсан тоогоор нийт 162 үйлдвэр үйл ажиллагаа явуулж байна.

 Төрөл бүрийн ундааны үйлдвэрлэл, мян.л

Бүтээгдэхүүн 2015 2016 2017 2018* 2019 2020
Цэвэр ус 60550.2 59104.7 60682.0 73740.3 98640.5 75568.5
Амтат ус, ундаа 112571.4 128887.6 148073.4 166182.9 174894.6 204988.4
Шүүс 70329.1 55762.0 67003.3 64933.7 64417.4 62602.4

Сүүлийн жилүүдэд согтууруулах ундааны зах зээлийн бүтцэд өөрчлөлт орж, спиртийн өндөр агууламжтай согтууруулах ундааны эзлэх хувь багасаж байна. Манай улс 2010 онд 20,391.7 мян.л архи, дарс, 44,878.5 мян.л шар айраг үйлдвэрлэсэн бол 2020 онд 24,585.7 мян.л архи, дарс 92,802.2 мян.л шар айраг үйлдвэрлэсэн байна. 

Согтууруулах ундааны  үйлдвэрлэл, мян.л

Он 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Спирт 8668.6 8647.4 8854.5 10581.4 10143.1 10636.7
Архи 21131.9 23808.1 24647.3 28802.6 27155.5 24285.2
Шар айраг 74857.2 75732.4 82415.2 91246.0 - 92802.2
Дарс 75.0 79.5 102.6 110.3 91975.1 300.2

Хүнсний болон техникийн спиртийг согтууруулах ундааны үйлдвэрлэлд хэрэглэхээс гадна хүн болон мал эмнэлэг, хэвлэлийн үйлдвэр, арьс ширний үйлдвэр, барилга, тээвэр, хүнсний үйлдвэрийн хөргөлтийн машин, лабораториуд, гоо сайхан, нийтийн хоолны газар зэрэг салбарт тус тус өргөнөөр ашиглаж байна.

Нэг хүнд ногдох согтууруулах болон согтууруулах бус ундаа, л

Төрөл 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Архи, дарс 7.2 7.9 8.0 9.2 8.5 8.1
Шар айраг 25.3 25.0 26.6 28.9 28.8 28.9
Амтат ус, ундаа 38.0 42.6 47.8 52.6 54.8 58.2

Согтууруулах ундааны үйлдвэрийн тоо

2020 оны байдлаар Говьсүмбэр, Дорноговь, Орхон, Хэнтий, Сүхбаатар, Баян-Өлгий, Ховд, Баянхонгор, Архангай, Булган, Дорнод зэрэг 11 аймаг архины үйлдвэргүй байна.

Согтууруулах  ундааны  импорт, экспорт, мян.л

Барааны нэр Импорт
2017 2018 2019 2020
Шар айраг 6.4 7.4 5.3 6.1
Согтууруулах ундаа, сая.л 9.6 11.2 8.9 9.5
Согтууруулах бус ундаа, сая л 21.6 23.8 28.6 26.3
Янжуур тамхи, сая.ш 2918.0 2550.6 2905.1 3079.9
Дүнсэн тамхи, т 226.0 246.9 149.0 219.0

Тайлбар*: Архины экспорт 2017 онд 14.4 мян.л, 2018 онд 27.8 мян.л, 2019 онд 33.8 мян.л байна.

Цахим үйлчилгээний нэгдсэн систем  болох E-Mongolia портал сайтаас согтууруулах ундаа, тамхи үйлдвэрлэх, импортлох аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн үйлчилгээг авах боломжтой боллоо.

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хэмжээ

Тусгай зөвшөөрлийн төрөл

Үндэслэл

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хэмжээ

Зөвшөөрлийн хугацаа

Нэг. Согтууруулах ундаа үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл /Шинээр олгоход Засгийн газар, сунгахад Мэргэжлийн байгууллагуудын санал, дүгнэлтийг үндэслэн ХХААХҮЯ тус тус шийдвэрлэдэг./

1

Спирт

- Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хууль
- Архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хууль
- Улсын тэмдэгтийн тухай хууль

Шинээр 200 сая төгрөг Сунгалт 100 сая төгрөг

3 жил

2

Архи

Шинээр 100 сая төгрөг Сунгалт 50 сая төгрөг

3 жил

3

Дарс

Шинээр 20 сая төгрөг
Сунгалт 10 сая төгрөг

3 жил

4

Шар айраг

Шинээр 50 сая төгрөг
Сунгалт 25 сая төгрөг

3 жил

Хоёр. Тамхи үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл /Шинээр олгоход Засгийн газар, сунгахад Мэргэжлийн байгууллагуудын санал, дүгнэлтийг үндэслэн ХХААХҮЯ тус тус шийдвэрлэдэг./

1

Тамхи

- Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хууль
- Тамхины хяналтын тухай хууль
- Улсын тэмдэгтийн тухай хууль

Шинээр 7.5 сая төгрөг
Сунгалт 4.5 сая төгрөг

2 жил

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хэмжээ

Тусгай зөвшөөрлийн төрөл

Үндэслэл

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хэмжээ

Зөвшөөрлийн хугацаа

Нэг. Согтууруулах ундаа импортлох тусгай зөвшөөрөл / Мэргэжлийн байгууллагуудын санал, дүгнэлтийг үндэслэн ХХААХҮЯ шийдвэрлэдэг./

1

Архи

- Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хууль
- Архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хууль
- Улсын тэмдэгтийн тухай хууль

Шинээр 100 сая төгрөг
Сунгалт 50 сая төгрөг

2 жил

2

Дарс

Шинээр 20 сая төгрөг
Сунгалт 10 сая төгрөг

2 жил

3

Шар айраг

Шинээр 50 сая төгрөг
Сунгалт 25 сая төгрөг

2 жил

Хоёр. Тамхи импортлох тусгай зөвшөөрөл /Шинээр олгоход Засгийн газар, сунгахад Мэргэжлийн байгууллагуудын санал, дүгнэлтийг үндэслэн ХХААХҮЯ тус тус шийдвэрлэдэг./

1

Тамхи

- Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хууль
- Тамхины хяналтын тухай хууль
- Улсын тэмдэгтийн тухай хууль

Шинээр 14 сая төгрөг
Сунгалт 14 сая төгрөг

3 жил

Зохиогчийн эрх ©2021 Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам